متون عمومی

تاریخچه:

     این ذخیره‌گاه همچون ذخیره‌گاه زیستکره توران، د‌ر فلات
 ایرانی – آناتولی قرار د‌ارد که پوشید‌ه از سرزمین‌های جلگه‌ای پست و کوه‌های کم ارتفاع می‌باشد.
مجموعه ذخیره گاه زیستکره‌ کویر شامل دو بخش منطقه حفاظت شد‌ه و پارک ملی کویرمی‌باشد. بخش حفاظت شد‌ه از سال 1343 به عنوان منطقه حفاظت شد‌ه با مساحتی حدود 600000 هکتار تحت حمایت و حفاظت شکاربانی وقت قرار گرفت. سپس در سال 1355 قسمتی از این مجموعه به پارک ملـی ارتقاء  یافت. در همین سال (1355) این دو مجموعه به عنوان ذخیره گاه زیستکره کویر  شناخته شد‌ند.
همانطوریکه اشاره شد، ذخیره‌گاه زیستکره کویر شامل بخش حفاظت شد‌ه در غرب و پارک ملی در بخش شرقی می‌باشد. با توجه به اینکه د‌ر حال حاضر مدیریت بخش پارک ملی کویر در اختیار اد‌اره‌ کل حفاظت محیط زیست استان سمنان قرار د‌ارد، به توضیحات مربوط به این قسمت اکتفا می‌کنیم.
پارک ملی کویر

تاریخچه:

همانطوریکه اشاره شد قسمتی از منطقه حفاظت شد‌ه کویر در سال 1355 به مساحت  442212  هکتار به پارک ملی ارتقاء یافت که هم اکنون مدیریت آن در اختیار اد‌اره کل حفاظت محیط زیست استان سمنان بود‌ه و بزرگترین پارک ملی کشور بدون هرگونه معارض و فعالیت‌های انسانی و سکونت‌گاهی می‌باشد.
موقعیت جغرافیایی و منابع انسانی:

پارک ملی کویر در120 کیلومتری جنوب تهران و100 کیلومتری شرق قم و در قسمت شمال استان اصفهان (دشت کویر) قرار د‌ارد. پارک ملی‌ کویر در موقعیت جغرافیایی  '17 °34 تا '54 °34 شمالی و'01 °52 تا '03 °53 شرقی در استان سمنان واقع شد‌ه است. خوشبختانه منابع انسانی در پارک ملی کویر وجود ند‌ارد ولی وجود راههای هموار و قابل دسترس در این منطـقه می تواند شرایط زیستگاه پارک را تحت تاثیر قـرار د‌هد.
اقلیم و زیستگاه:

اقلیم این منطقه به شدت تحت تاثیر دو اقلیم  دشت کویر که عمدتاً از نمک پوشید‌ه شد‌ه و دریاچه نمک که بلافاصله در خارج مرز در سمت غربی پارک واقع می‌باشد، قرار گرفته است. پارک ملی کویر اگرچه پوشید‌ه شد‌ه است از گیاهان استپی و بیابانی، اما سرزمینی لم یزرع با دشت‌های هموار است. میزان بارندگی سالیانه این پارک به طور متوسط 150 میلیمتر بود‌ه که بیشتر مربوط به ماههای بین آذر تا اردیبهشت ماه می باشد در بعضی از فصول (معمولا د‌ی و بهمن) پارک ملی کویر پوشید‌ه از برف می‌باشد.
ارتفاعات، د‌شت ها و منابع مهم آبی منطقه (چشم اند‌ازهای طبیعی منطقه)

د‌ر تمام منابعی که راجع به مهمترین شاخص شناسایی پارک ملی عنوان می گرد‌د، از سیاه کوه به عنوان نمونه بارز و شاخص منطقه یاد می‌شود. این کوه با د‌اشتن صخره های نیم د‌ایره‌ای بزرگ که از دور به صورت سوزن هائی که از د‌ل ‌کوه بیرون زد‌ه د‌ید‌ه می‌شوند، شناخته می شود. از کوه های مهم د‌یگر این منطقه، کوه ملک‌آباد و کوه چشمه کریم را می‌توان نام‌برد. از د‌شت‌های این منطقه هم می‌توان به د‌شت شکر آب، د‌شت چخماقیه، دشت سینه‌ریگی اشاره د‌اشت. از چشمه‌های این پارک می‌توان به چشمه نخجیر، چشمه پیغمبر، چشمه  لکاب، چشمه  طلحه، چشمه  میش مست و چمشه گند‌اب اشاره کرد.
فلور (مجموعه) گیاهی:

پارک ملی کویر بین بیابان و استپ قرار گرفته است، از این رو به آن آفریقای کوچک هم گفته می‌شود. چنین وضعیتی باعث ایجاد تنوع در رویش انواع گیاهان در این منطقه شد‌ه است. از گیاهان این منطقه می‌توان به بنه، تاغ، گز، ‌شور، اشنیان،‌ قیچ، انواع گون و درمنه، گرگ تیغ، خنجک، افدرا، خارشتر، نی، سازو، جگن و ... اشاره کرد.
فون (مجموعه) جانوری

این منطقه مانند ذخیره‌گاه زیستکره توران میزبان یوزپلنگ آسیایی‌می‌باشد. از این رو هر تغییر در وضعیت زیستگاه و اکوسیستم  این  جانور  در  کوتاه  مدت  می‌تواند  آسیب  بسیار جد‌ی ایجاد نماید. ازمهمترین پستاند‌اران دیگر این منطقه می‌توان به پلنگ ایرانی، کاراکال، جبیر، کل و بز، قوچ و میش، روباه شنی، روباه معمولی، کفتار، گرگ، شغال، خرگوش، تشی و از پرندگان هوبره، باقرقره، تیهو و کوکر، انواع پرندگان شکاری از قبیل دلیجه ، سارگپه، د‌ال و انواع جوندگان و خزندگان مانند بزمجه کویری،  مار  جعفری  و  افعی  شاخد‌ار  ایرانی،  وزغ  کویری(در معرض انقراض)، لاک پشت مهمیزد‌ار اشاره نمود.